دکتر نوشین یمانی / نوار مغز و اعصاب / نوار عضله یا الکترومیوگرافی
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

نوار عضله یا الکترومیوگرافی

الکترومیوگرافی نوعی شیوه ­ی تشخیصی می ­باشد که برای کنترل سلامت عضلات و عصب­های کنترل کننده ­ی آن­ها استفاده می شود. این عصب های کنترل کننده که به آن­ها نورون حرکتی گفته می شود پیام­های الکتریکی که باعث انقباض و شل شدن عضلات می شوند را به آن ارسال می کنند. این تست در واقع سیگنال های الکتریکی ارسال شده توسط اعصاب به عضله را تبدیل به نمودار یا graphs می کند تا پزشک با استفاده از آن ها تشخیص مناسب و علت مشکلات را ارائه دهد.

زمانی که فرد اختلالاتی در کنترل عصب-عضله را نشان می دهد؛ پزشک دستور انجام تست EMG خواهد داد. این نشانه­ ها می توانند شامل حس سوزن سوزن شدن، بی حسی یا ضعف بدون دلیل مفاصل باشند. الکترومیوگرافی به پزشک برای تشخیص اختلالات عضله، عصب و اختلالاتی که اتصال بین عصب-عضله را تحت تاثیر قرار می دهند، کمک می کند. برخی پزشکان به این تست به عنوان ارزیابی الکتریکی نگاه می کنند.

علت انجام الکترومیوگرافی

علت انجام این تست برای تشخیص مشکلات عصبی عضلانی افراد است  و در مواردی که فرد علائمی مشابه موارد زیر را گزارش می دهد:

  • گز گز شدن اندام
  • بی حسی
  • ضعف عضله
  • درد و گرفتگی عضلات
  • فلج
  • تیک های عضلانی

برای تشخیص دلیل اصلی ایجاد این مشکلات تست EMG می تواند کمک کننده باشد. با وجود دردناک بودن این تست، به علت سهولت دسترسی و سرعت انجام آن، جز تست هایی می باشد که برای این مشکلات بیش از سایرین توصیه می گردد. دلایل احتمالی این مشکلات فرد می تواند موارد زیر باشد:

  • مشکلات عضلانی مثل تحلیل عضلانی muscular dystrophy
  • اختلالاتی مثل میاستنی گراویس که باعث می شوند عصب در ارسال پیام به عضلات دچار اشکال شود
  • رادیکولوپاتی  (مشکلات اعصاب ستون فقرات که به علت فشار وارده بر یک اعصاب ایجاد می شود)
  • سندروم تونل کارپل که سبب می شود مشکلاتی در اعصاب محیطی ایجاد شود. اعصاب محیطی عصب هایی هستند که خارج از نخاع قرار دارند.
  • مشکلات و بیماری های اعصاب مثل ALS یا تحلیل پیش رونده اعصاب جانبی که اعصاب مغزی را تحت تاثیر قرار می دهد.
الکترومیوگرافی-یا-نوار-عضله

الکترومیوگرافی-یا-نوار-عضله

اقدامات قبل از الکترومیوگرافی

قبل از هر اقدامی پزشک را از داروهایی که از قبل مصرف می کنید مطلع سازید. در صورتی که مشکلات بند آمدن خون دارید یا از دستگاه ضربان ساز استفاده می کنید ممکن است قادر به دادن تست EMG نباشید. قبل از انجام تست الکترومیوگرافی بهتر است اقدامات بعدی را انجام دهید:

  • سه ساعت قبل از انجام تست دخانیات مصرف نکنید.
  • دوش بگیرید تا چربی سطحی پوست از روی آن پاک شود و از کرم ها و لوسیون های بعد از حمام استفاده نکنید.
  • لباس راحتی بپوشید تا با انجام تست تداخل نداشته باشد زیرا ممکن است در حین انجام تست یا قبل از آن لازم باشد تعویض لباس انجام دهید.

چه اتفاقی در طول تست الکترومیوگرافی رخ می دهد؟

ابتدا باید روی تخت دراز کشیده و پزشک ممکن است از شما بخواهد در وضعیت های مختلفی قرار بگیرید. دو بخش  در تست EMG وجود دارد که حائز اهمیت است: مطالعه­ی عملکرد عصب و سوزن EMG (EMG needle)

مطالعه­ی عملکرد عصب اولین بخش اجرای تست می باشد. در این مرحله حسگرهای کوچکی روی سطح پوست قرار می دهند تا توانایی اعصاب در ارسال پیام های الکتریکی به عضلات را بسنجند. بخش دوم انجام تست شامل  بخش سوزن EMG می باشد که وظیفه­ی آن نیز سنجش ارسال سیگنال های الکتریکی است. با این تقاوت که در این بخش سوزن EMG مستقیما به داخل عضله فرو رفته و حسگرها را به آن وارد می کند تا فعالیت عضلات حین انقباض و انبساط ثبت شود.

مطالعه ی عملکرد اعصاب در بخش اول تست صورت می گیرد و پزشک حسگرهای مورد نظر را روی بخشی که علائم مورد نظر مشاهده شده یا توسط بیمار گزارش شده است، قرار می دهد. این حسگرها میزان تعامل و ارتباطات عصبی-عضلانی را می سنجند. پس از پایان تست الکترودها از روی پوست برداشته می شوند.

بعد از مطالعه­ی کارکرد عصب ها، پزشک ناحیه ی مورد نظر را ضد عفونی کرده و بی حس می کند. سپس از یک سوزن برای انتقال الکترود ها به داخل عضله استفاده می کند. در حین فرو بردن سوزن فرد ممکن است احساس درد و ناراحتی کمی را تجربه کند که طبیعی است. این الکترودها نیز فعالیت عضله را ثبت می کنند و پس از پایان تست از عضله خارج می شوند. تمام حسگرهای الکترونیکی فعالیت عصب و عضلات را ثبت کرده و تبدیل به نموداری می کنند که به وسیله­ی آن پزشک علت مشکل را تشخیص دهد. کل زمان انجام تست بین 30 تا 60 دقیقه زمان خواهد برد.

خطرات الکترومیوگرافی چه هستند؟

این تست جز مواردی است که عوارض آن بسیار کم می باشند و در مجموع خطرات الکترومیوگرافی بسیار ناچیز هستند هر چند، در ناحیه‌ای که ارزیابی در آن صورت گرفته احساس درد کم و سوزش به علت ورود سوزن EMG داشته باشید. احساس سوزش بدن ممکن است تا چند روز پس از اتمام تست ادامه داشته باشد اما با داروهای مسکن مثل ایبوپروفن کاهش می یابد.

در موارد نادر فرد در محل زدن سوزن EMG  دچار کبودی، گز گز و التهاب می شود که در مواردی با بیشتر شدن درد و التهاب باید پزشک را در جریان بگذارید.

تفسیر نتایج الکترومیوگرافی

در برخی موارد پزشک بلافاصله پس از اتمام ارزیابی نتایج آن را با شما در میان می گذارد و در برخی موارد دیگر، پزشک دیگری درخواست EMG داده است که ایشان راجع به نتایج تست با شما صحبت خواهد کرد. در صورتی که الکترومیوگرافی فعالیتی را در حین استراحت عضلات در آن ها نشان داد احتمال وجود موارد زیر وجود دارد:

  • نوعی اختلال ماهیچه و عضلات
  • اختلالی که عصب متصل به عضله را دچار آسیب کرده است
  • التهاب ناشی از نوعی آسیب وارده
  • در صورتی که تست EMG در حین انقباض عضلات فعالیت الکتریکی غیرعادی را نشان دهد در آن صورت فرد ممکن است دچار مشکلات بیرون زدگی دیسک، مشکلات عصب مثل ALS (بیماری پیش رونده تخریب اعصاب ۱۲ گانه‌ی مغزی) یا سندروم تونل کارپل باشد.

بسته به نتیجه‌ی تست الکترومیوگرافی، نهایتا ارزیابی ها و تست‌های تکمیلی صورت می گیرد و روند درمانی در مواردی که امکان پذیر است، آغاز می شود.

منبع

  1. healthline.com/electromiography/

دکتر نوشین یمانی

دکتر نوشین یمانی در سال 1395 بورد تخصصی نورولوژی را از دانشگاه علوم پزشکی تهران دریافت کردند. ایشان دوره فلوشیپ سردرد را در مرکز سردرد دانمارک که جزو معتبرترین مراکز سردرد دنیا است نزد پرفسور جس السن (Professor Jes Olesen) ملقب به پدر سردرد دنیا با موفقیت گذراندند و همچنین دوره بین المللی دوساله مستر سردرد را در دانشگاه کپنهاگ دانمارک درسالهای 2018-2020 گذراندند و علیرغم پیشنهاد کار و اقامت به ایشان در کشور دانمارک بعنوان اولین پزشک ایرانی دارای مدرک فلوشیپ سردرد جهت خدمت به هم میهنان خود به ایران بازگشتند و به عضویت هیئت علمی دانشگاه درامدند.

برچسب ها:

آخرین دیدگاه‌ها

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 × یک =

تماس سریع