دکتر نوشین یمانی / سردرد / سردرد ناشی از کم آبی
مدت زمان مطالعه ۹ دقیقه

سردرد ناشی از کم آبی

سردرد یکی شایع ترین دردهایی است که هر فرد ممکن است به طور روزانه با آن روبه رو شود و بر زندگی روزمره تأثیر منفی بگذارد. اما علائم کلیدی که نشان می دهد کم آبی ممکن است علت سردرد باشد چیست؟ سردرد ها دلایل مختلفی دارند که سردرد ناشی از کم آبی بدن یکی از آنهاست. سردرد ها به هر دلایلی که ایجاد میشوند معمولا قابل درمان و کنترل هستند ؛ گاه با استفاده از قرص و مسکن ها، گاهی با عوض کردن رژیم غذایی و سبک زندگی و در بعضی مواقع به وسیله عمل جراحی. ممکن است بعضی از سردرد ها تا آخر عمر نیز همراه فرد باشند. ما در این مقاله قصد داریم به سردرد های ناشی از کم آبی بدن بپردازیم و علل و راه درمان آنها را بازگو کنیم زیرا سردرد های کم آبی از جمله سردرد هایی هستند که به راحتی می توان از آنها پیشگیری کرد و آنها را درمان نمود.

انواع مختلفی از سردرد وجود دارد که حداقل 9 تا از هر 10 نفر، یکی از انواع سردرد را در مقطعی از زندگی خود تجربه کرده است.

درمان برخی از سردردها و خلاصی از آنها آسان است. یکی از انواع سردرد ها، سردرد ناشی از کم آبی بدن است. ما در این مقاله به بررسی چیستی سردرد ناشی از کم‌آبی بدن، علائمی که نشان می‌دهد فرد ممکن است به آن مبتلا باشد و چگونه می‌تواند آن را درمان یا پیشگیری کند، می‌پردازیم.

سردرد ناشی از کم آبی چیست؟

این نوع سردرد ها که می تواند نوعی میگرن خفیف به شمار روند، همانطور که از نام آنها پیداست در اثر کمبود آب و مایعات در بدن ایجاد می شوند. بدن برای عملکرد مناسب به تعادل مناسب مایعات و الکترولیت ها نیاز دارد. هر روز بدن با فعالیتهای روزمره مانند تعریق و ادرار ، آب خود را از دست می دهد. بیشتر اوقات ، مقدار مایعات از دست رفته به راحتی از طریق نوشیدن یا خوردن غذاهای غنی از مایعات متعادل می شود. با این وجود ، گاهی اوقات بدن بدن سریعتر از مقدار قابل جبران آب خود را از دست می دهد. در این زمان ها ، بدن می تواند کم آب شود ، که این امر منجر به عوارضی از جمله سردردهای ناشی از کم آبی بدن می شود. هنگامی که بدن با کم آبی روبروست، مغز با از دست دادن مایعات منقبض شده و از کاسه جمجه فاصله می گیرد که این حالت موجب سردرد می شود. پس از مصرف مایعات و آب، مغز مجددا با جذب آب منبسط شده و به حالت طبیعی خود باز می گردد. در این حالت سردرد نیز تسکین می یابد.

چگونه کم آبی بدن باعث سردرد می شود

بدن برای اینکه عملکرد صحیحی داشته باشد نیساز دارد که تعادل مایعات و الکترولیت ها را حفظ کند. الکترولیت ها مواد معدنی مانند پتاسیم یا سدیم هستند که به تنظیم عملکردهای مختلف بدن کمک می کنند. روزانه بدن ما آب خود را از طریق فعالیت هایی مانند تعریق و ادرار کردن از دست می دهد. وقتی این اتفاق می افتد، بدن الکترولیت ها را نیز از دست می دهد.

در بیشتر مواقع، مقدار مایعات از دست رفته به راحتی از طریق نوشیدن یا خوردن غذاهای غنی از مایعات متعادل می شود. با این حال، گاهی اوقات بدن سریعتر از آن چیزی که فرد بتواند تعادل را بازگرداند آب از دست می دهد. در این مواقع، بدن ممکن است دچار کم آبی شود. این می تواند منجر به عوارضی از جمله سردردهای ناشی از کم آبی شود.

وقتی بدن کم آب می شود، مغز می تواند به طور موقت در اثر از دست دادن مایعات منقبض شود. این باعث می شود که مغز از جمجمه دور شود و باعث درد شود.

پس از آب رسانی مجدد، مغز به حالت عادی خود باز می گردد و سردرد را تسکین می دهد.

علائم سردرد ناشی از کم آبی

سردرد ناشی از کم آبی می تواند مانند یک سردرد خفیف یا یک سردرد میگرنی شدید باشد. درد ناشی از سردرد کم آبی  در قسمت جلو، پشت و کنار یا سر می تواند ایجاد شود. افرادی که دچار سردرد ناشی از کم آبی می شوند، این درد را فقط در ناحیه سر و قسمت های مختلف آن احساس می کنند در حالی که افرادی که مبتلا به سردرد های سینوسی هستند، درد را در نواحی مربوط به صورت، پیشانی و شقیقه ها نیز احساس می کنند. همچنین سردرد های کم آبی به ندرت در ناحیه پشت گردن احساس می شوند.

از آنجایی که سردرد ناشی از کم آبی تنها زمانی رخ می دهد که بدن مایعات زیادی از دست داده باشد، علائم کم آبی همراه با سردرد ظاهر می شود. این علائم عبارتند از:

  • تشنگی شدید
  • کاهش ادرار
  • ادرار تیره رنگ
  • گیجی
  • سرگیجه
  • خستگی
  • دهان خشک و چسبنده
  • از دست دادن خاصیت ارتجاعی پوست
  • فشار خون پایین
  • افزایش ضربان قلب

این علائم در افراد متغیر است و بعضی از آنها فقط در صورت کمبود شدید آب این علائم را بروز می دهند. در این افراد علائم متفاوت و شدید تر بوده که عبارت اند از :

  • عدم تعریق
  • چشمهای گود رفته
  • تب
  • هذیان گفتن
  • بی هوشی
  • پوست چروکیده

علل سردرد ناشی از کم آبی

این نوع سر درد تنها زمانی رخ می دهد که بدن مایعات زیادی از دست داده باشد. حتی کم آبی خفیف بدن هم می تواند باعث سردرد شود حتما نیاز نیست کم آبی بدنتان زیاد باشد.

زمانی که بدن آب کافی برای تامین نیاز خود دریافت نمی کند، کم آبی بدن اتفاق می افتد. برخی از عوامل وجود دارد که می توانند باعث شوند مایعات و الکترولیت ها از دست رفته بدن، جبران نشود.

عواملی که خطر کم آبی بدن را افزایش می دهند و عبارت‌اند از:

  • اسهال
  • استفراغ
  • تعریق شدید، چه در اثر ورزش سنگین یا گرما
  • تب
  • ادرار زیاد

عوامل افزایش دهنده کم آبی بدن

هر کسی می‌تواند کم آبی بدن را تجربه کند و در حا حاضر اکثر مردم کم آبی خفیف را تجربه کرده‌اند. با این حال، برخی از افراد در معرض خطر بالاتری هستند، از جمله:

  • افرادی که در ارتفاعات بالاتر از سطح زمین زندگی می کنند
  • نوزادان و کودکان خردسال
  • افراد مسن
  • افرادی که مبتلا به بیماری های مزمن مانند دیابت و بیماری کلیوی هستند
  • افرادی که از داروهایی مصرف می کنند که باعث می‌شود ادرارشان افزایش یابد
  • ورزشکاران استقامتی یا افرادی که درگیر فعالیت بدنی شدید هستند
  • آن دسته از افرادی که در آب و هوای گرمی زندگی می کنند

این گروه از افراد باید مراقبت ویژه ای برای هیدراته ماندن مناسب انجام دهند.

دلایل ایجاد کم آبی در بدن

کم شدن آب در بدن دلایل مختلفی دارد. گاهی فرد به دلیل نخوردن آب کافی دچار این حالت می گردد. مصرف کردن مایعات دیگر مانند نوشابه و چای باعث رفع عطش یا تشنگی می گردد اما کمبود آب در بدن را جبران نمی کند. بنابراین افرادی که نوشابه یا چای بسیاری می نوشند، کمتر از سایر افراد آب می خورند که می تواند موجب کم آبی بدن گردد. گاهی داشتن برخی از بیماری ها می تواند کمبود آب را بدن را موجب گردد. در این حالت خروجی مایعات از بدن افزایش می یابد ولی به همان اندازه فرد آب دریافت نمی کند. این عوامل و بیماری عبارت اند از : داشتن اسهال های مکرر، استفراغ، تعریق زیاد و یا ورزش کردن در هوای گرم، ادرار بیش از حد. همچنین افرادی که در ارتفاعات بیشتری زندگی می کنند، نوزادان و کودکان خردسال، افراد مسن، افراد مبتلا به بیماری های مزمن ، مانند دیابت و بیماری های کلیوی، افرادی که داروهایی مصرف می کنند که میزان ادرار را افزایش می دهد، ورزشکاران استقامتی، افرادی که در آب و هوای گرم زندگی می کنند نیز به شدت در معرض کمبود آب بدن قرار دارند. این گروه از افراد باید مراقبت ویژه ای داشته باشند تا به طور مناسب هیدراته نشوند.

سردرد ناشی از کم آبی

سردرد ناشی از کم آبی

عوارض کم آبی بدن

مهمترین عوارض آن همانطور که در ابتدا نیز اشاره شد، سردرد ناشی از کم آبی است. وقتی کم آبی شدید اتفاق می افتد ، فرد باید فوراً به دنبال مراقبت های پزشکی باشد تا از عوارض جدی جلوگیری کند که شامل آسیب کلیه، تشنج، شوکه شدن می باشد. متخصصان فوریت های پزشکی می توانند کمبود شدید آب بدن را با جایگزینی مایعات و نمک داخل وریدی کنترل کنند. می توانید به یک متخصص سردرد مراجعه کنید.

درمان سردرد ناشی از کم آبی

برای درمان سردرد کم آبی ، مصرف مایعات  افزایش آب بدن بهترین و ارزان ترین راهکار درمانی است. اگر فردی سردرد کم آبی دارد باید موارد زیر را انجام دهد: مایعات را میزان زیادی مصرف کند، استفاده از محلول و نوشیدنی های ورزشی برای جبران الکترولیت های از دست رفته بدن می تواند بسیار موثر باشد، به طور موقت از انجام هر گونه فعالیت ورزشی که موجب تعریق زیاد می گردد خودداری شود تا بدن بتواند کمبود آب را جبران کند، استفاده از میوه و غذاهاییی که دارای آب فراوان اند مانند سبزیجات و مرکبات، خودداری از نوشیدن مایعات کافئین دار مانند قهوه، چای و الکل؛ این مواد حجم ادرار را افزایش داده و دفع آب از کلیه را موجب می شوند. گاهی علت اصلی کم آبی به عفونت های باکتریایی یا ویروسی مربوط است که باید آنها را شناسایی و کنترل کرد. اگرچه اقدامات فوق ممکن است کم آبی بدن را درمان کند ، اما ممکن است مدتی طول بکشد تا سردرد کم آبی کاملاً برطرف شود. بنابراین  برای تسکین سریع می تواند از مسکن های استامینوفن استفاده کرد.

اگر فردی سردرد ناشی از کم آبی دارد، باید:

  • مصرف مایعات را با نوشیدن آب یا سایر مایعات سالم افزایش دهد.
  • مکعب های یخ را بمکد
  • الکترولیت های از دست رفته را با یک نوشیدنی ورزشی جایگزین کند.
  • برای کاهش تعریق، فعالیت بدنی را به طور موقت کاهش دهد و از در معرض بودن گرما جلوگیری کند.
  • از مصرف الکل و کافئین خودداری کند زیرا می تواند کم آبی بدن را افزایش دهد.

در حالی که اقدامات فوق ممکن است کم آبی بدن را درمان کند، ممکن است مدتی طول بکشد تا این نوع سردرد از بین برود.

یک فرد ممکن است برای کمک به کنترل درد خود استامینوفن یا ایبوپروفن مصرف کند.

درمان کم آبی شدید

در شرایط خاص، مانند استفراغ مداوم یا اسهال، درمان های خانگی ممکن است برای جلوگیری از کم آبی شدید کافی نباشد. ممکن است لتازم باشد فرد برای جایگزینی مایع و نمک داخل وریدی خود به بیمارستان مراجعه کند و نیاز به درمان داشته باشد.

مردم باید فوراً به دنبال پزشک باشند تا از عوارض جدی جلوگیری کنند.

دکتر نوشین یمانی

دکتر نوشین یمانی در سال 1395 بورد تخصصی نورولوژی را از دانشگاه علوم پزشکی تهران دریافت کردند. ایشان دوره فلوشیپ سردرد را در مرکز سردرد دانمارک که جزو معتبرترین مراکز سردرد دنیا است نزد پرفسور جس السن (Professor Jes Olesen) ملقب به پدر سردرد دنیا با موفقیت گذراندند و همچنین دوره بین المللی دوساله مستر سردرد را در دانشگاه کپنهاگ دانمارک درسالهای 2018-2020 گذراندند و علیرغم پیشنهاد کار و اقامت به ایشان در کشور دانمارک بعنوان اولین پزشک ایرانی دارای مدرک فلوشیپ سردرد جهت خدمت به هم میهنان خود به ایران بازگشتند و به عضویت هیئت علمی دانشگاه درامدند.

برچسب ها:

آخرین دیدگاه‌ها

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده + چهار =

تماس سریع