دکتر نوشین یمانی / میگرن / اورای میگرن
مدت زمان مطالعه ۱۶ دقیقه

اورای میگرن

بعد از یا همزمان با اختلالات حسی ممکن است سردردی بروز ‌کند که به آن اورا یا میگرن همراه با اورا (که به آن میگرن کلاسیک نیز می‌گویند) گفته می‌شود. از جمله این اختلالات می توان به فلاش نور، نقاط کور و سایر تغییرات بینایی یا گزگز در دست یا صورت اشاره کرد.

معمولاً درمان میگرن به همراه اورا و میگرن بدون اورا (که میگرن رایج نیز شناخته می شود) یکسان است. می توانید با همان داروها و اقدامات خودمراقبتی که برای پیشگیری از میگرن استفاده می شود سعی کنید از میگرن با اورا جلوگیری کنید.

علائم اورای میگرن

علائم هاله میگرنی شامل اختلالات بینایی موقت یا سایر اختلالات است که معمولاً قبل از سایر علائم میگرن رخ می دهد، مانند سردرد شدید، تهوع و حساسیت به نور و صدا.

هاله میگرنی معمولاً در عرض یک ساعت قبل از شروع سردرد اتفاق می‌افتد و معمولاً کمتر از 60 دقیقه طول می‌کشد. گاهی هاله میگرنی بدون سردرد به خصوص در افراد 50 ساله و بالاتر رخ می دهد.

علائم و نشانه های بینایی

اکثر افرادی که میگرن همراه با اورا دارند، علائم و نشانه های بصری موقتی را بروز می دهند که تمایل دارند از مرکز میدان بینایی شروع شده و به بیرون گسترش پیدا کنند. از این دسته علائم ها ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نقاط کور (اسکوتوما) که گاهی با طرح های هندسی ساده مشخص می شوند
  • لکه ها یا ستاره های درخشان
  • مشاهده تغییر در بینایی یا از دست دادن کامل بینایی
  • جرقه های نور

سایر اختلالات

سایر اختلالات موقتی که گاهی با هاله میگرنی همراه است عبارت‌اند از:

  • بی‌حسی، معمولاً به صورت گزگز است که در یک دست یا یک طرف صورت ممکن است احساس شود و به آرامی با گذشت زمان در امتداد اندام پخش شود.
  • مشکل گفتار یا زبانی
  • ضعف عضلانی

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

اگر علائم و نشانه های جدید میگرن همراه با هاله مانند از دست دادن موقت بینایی، مشکل گفتار یا زبان و ضعف عضلانی در یک طرف بدن خود را دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. ممکن است شرایط جدی تری مانند سکته مغزی داشته باشید، پزشک شما باید آن را رد کند.

علل

شواهدی وجود دارد که نشان می دهد هاله میگرنی به دلیل یک موج الکتریکی یا شیمیایی است که در سراسر مغز حرکت می کند. بخشی از مغز که در آن موج الکتریکی یا شیمیایی پخش می شود، نوع علائمی را که ممکن است تجربه کنید تعیین می کند. 

این موج الکتریکی یا شیمیایی می‌تواند در مناطقی رخ دهد که سیگنال‌های حسی، مراکز گفتار یا مراکز کنترل حرکت را پردازش می‌کنند. رایج ترین نوع هاله، هاله بینایی است که زمانی اتفاق می افتد که موجی از فعالیت الکتریکی از طریق قشر بینایی پخش می شود و علائم بینایی ایجاد می کند.

با عملکرد طبیعی اعصاب، امواج الکتریکی و شیمیایی می توانند ایجاد شوند بدون اینکه به مغز آسیبی برسانند.

بسیاری از عواملی که باعث ایجاد میگرن می شوند نیز می توانند باعث ایجاد میگرن با هاله شوند، از جمله استرس، نورهای روشن، برخی غذاها و داروها، خواب زیاد یا خیلی کم و قاعدگی.

عوامل خطر

اگرچه به نظر نمی رسد که هیچ عامل خاصی خطر میگرن همراه با اورا را افزایش دهد، به نظر می رسد میگرن به طور کلی در افرادی با سابقه خانوادگی، میگرن شایع تر است.

عوارض

افرادی که میگرن همراه با اورا دارند در معرض خطر خفیف سکته مغزی هستند.

تشخیص

پزشک شما با توجه به علائم و نشانه‌هایتان، ممکن است سابقه پزشکی و خانوادگی و معاینه فیزیکی، را بررسی کند و میگرن را با اورا تشخیص دهد.

اگر هاله شما با سر درد همراه نباشد، ممکن است پزشک آزمایش‌های خاصی را برای رد بیماری‌های جدی‌تر مانند حمله ایسکمیک گذرا (TIA) توصیه کند.

از جمله ارزیابی ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  معاینه چشم یک معاینه کامل چشم، که توسط یک متخصص چشم (چشم پزشک) انجام می شود، می تواند به رد کردن مشکلات چشمی که ممکن است باعث علائم بینایی شوند کمک کند.
  • توموگرافی کامپیوتری سر (CT) اسکن. سی تی اسکن تصاویر دقیقی از مغز شما ایجاد می کند.
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI). با کمک این روش تصویربرداری تشخیصی، تصاویری از اندام های داخلی شما از جمله مغز شما تولید می شود.
  • برای رد کردن بیماری های مغزی که می تواند باعث علائم که شما شود پزشکتان ممکن است شما را به یک دکتر متخصص در اختلالات سیستم عصبی (متخصص مغز و اعصاب) ارجاع دهد تا در این قضیه کمک کند.

مراحل اورای میگرن

اورای میگرن یکی از انواع سردردهای میگرنی است که بسیاری از افراد از آن خاطره های دردناک دارند. لازم به ذکر است که سردردهای میگرنی غالبا به دلیل بروز تغییراتی در سیستم عصبی فرد ایجاد شده و در طی 4 مرحله پیشرفت می کنند. مرحله پیش درآمد، مرحله اورا، مرحله حمله و مرحله پس اثر 4 مرحله مذکور هستند که در ادامه به معرفی کامل آن ها می پردازیم.

مرحله پیش درآمد

این مرحله که آن را با نام Prodrome نیز می شناسند، حدود چند ساعت و یا چند روز پیش از شروع سردرد اصلی در فرد ظاهر می شود. شاید برایتان جالب باشد بدانید که حدود 40 تا 60 درصد افراد در مرحله پیش درآمد با علائم گوناگونی رو به رو می شوند که از جمله مهم ترین آن ها می توان به یبوست، افسردگی، اسهال، خواب آلودگی، ولع مصرف مواد غذایی، بیش فعالی و تحریک پذیری، عطش شدید، تغییرات خلق و خو و… اشاره نمود. لازم به ذکر است که دسته ای از افراد نیز وجود دارند که در این مرحله با هیچ علائمی مواجه نمی شوند.

اورای میگرن

مرحله اورا

  • هاله بینایی

مرحله اورا یا همان تاری دید و هاله بینایی که با نام Aura نیز شناخته می شود، مرحله دوم ابتلا به اورای میگرن است که موجب می شود حدود 20 درصد از افراد با علائم هشدار متمایزی مواجه گردند. علائم مربوط به این مرحله ناشی از سیستم عصبی فرد مبتلا بوده و در اکثر موارد بینایی وی را تحت تاثیر قرار می دهند. اگر چه هاله مذکور غالبا موجبات درگیری بینایی فرد را فراهم نموده و بصری می باشد، اما در برخی موارد دیده شده است که اختلالات حسی، حرکتی یا کلامی نیز در فرد نمود پیدا می کنند.

همان گونه که پیش تر نیز اشاره کردیم، شایع ترین نوع هاله ها، هاله دیداری است. این نوع هاله ها درست مانند یک موج الکتریکی یا شیمیایی از طریق قشر بینایی مغز فرد مبتلا به اورای میگرن حرکت می کند. حال شاید این سوال ذهنتان را به خود درگیر کرده باشد که منظور از قشر بینایی چیست؟

منظور از قشر بینایی مغز قسمتی از مغز انسان است که وظیفه پردازش سیگنال های دیداری را بر عهده دارد. در مواردی دیده شده است که گسترش این موج به بروز توهمات بصری در فرد منجر شده است.

یکی از معروف ترین هاله های بصری که الگویی مشابه دیواره های قرون وسطایی دارد، طیف استحکامات نامیده می شود. در صورت بروز چنین هاله ای نور به شکل سوراخی کوچک از خطوط و اشکال هندسی در زمینه بینایی فرد ظاهر می گردد. هاله بصری مذکور گاهی به یک جسم داسی شکل یا C شکل توسعه یافته و یا در قسمت جلویی آن خطوط زیگزاگ مانندی قرار می گیرد که موجبات آزار فرد مبتلا به اورای میگرن را فراهم می سازد.

فردی که از ابتلا به اورای میگرن رنج می برد، احساس می کند که هاله های مذکور در حال حرکت هستند و به مرور زمان رشد کرده و تاری بیشتری را برای دید وی ایجاد می کنند.

جالب و در عین حال لازم است بدانید که شکل هاله ها در افراد مبتلا به اورای میگرن متفاوت می باشد. بنابراین گاهی ممکن است در حالی که فردی هیچ هاله ای را احساس نمی کند، فرد دیگر با احساس نقاط روشن و یا چشمک زن از چنین وضعیتی رنج ببرد. در برخی موارد هاله ها منجر به کاهش نسبی بینایی فرد مبتلا به اورای میگرن می شود. این حالت را تحت عنوان اسکوتوم نامگذاری کرده اند.

هاله های مذکور غالبا بین 10 تا 30 دقیقه به طول انجامیده و با علائمی همچون دیدن نقطه های سیاه، مشاهده خط های موج دار، دیدن نورهای چشمک زن، دیدن چیزهای فاقد وجود خارجی، دیدن تونل، شنیدن صدای زنگ در گوش و… همراه هستند.

  • هاله حسی

یکی دیگر از انواع هاله هایی که فرد مبتلا به اورای میگرن به آن دچار می شود و نوعی هاله رایج و معمول محسوب می شود، هاله حسی است. این نوع هاله می توانند به طور همزمان و یا پس از هاله بینایی رخ دهند. این در حالی است که هاله مذکور در برخی موارد به تنهایی رخ می دهد. از جمله مهم ترین علائم هاله حسی می توان به احساس گزگز در یک اندام، احساس بی حسی و… اشاره نمود که پس از گذشت 10 الی 20 دقیقه به طرف بازو به حرکت درآمده و آن را درگیر می کند. شاید برایتان جالب باشد بدانید که هاله بی حسی در برخی موارد می تواند به یک طرف صورت و زبان فرد مبتلا به اورای میگرن حرکت کرده و وی را آزرده کند.

  • هاله دیسپازیک

هاله دیسپازیک که در برخی افراد مبتلا به اورای میگرن ظهور می یابد، زمینه بروز اختلال در گفتار یا زبان را تشدید کرده و در موارد بسیار نادری موجب ایجاد ضعف و ناتوانی در بعضی اندام ها و یا یک طرف بدن می شود. چنین میگرنی را با نام میگرن همی پلژیک می شناسند.

مرحله حمله

اگرچه در اکثر مواقع افراد مبتلا به اورای میگرن نخست به هاله بینی دچار شده و سپس مرحله حمله را تجربه می کنند، اما در برخی موارد نیز دیده شده است که هاله بینی و حمله به صورت همزمان اتفاق افتاده است. جالب است بدانید که گاهی فرد دچار هاله بینی می شود، اما در مرحله بعد با سردرد مواجه نمی گردد.

افراد مبتلا به اورای میگرن غالبا مرحله حمله را با دردی مبهم شروع کرده و به تدریج به دردی شدید و پالس دار دچار می شوند. افرادی که در حین بروز مرحله حمله به انجام فعالیت می پردازند، نقش مهمی در تشدید این بیماری ایفا کرده اند.

افراد مبتلا به اورای میگرن در این مرحله با علائمی نظیر حالت تهوع، استفراغ، رنگ پریدگی، ضعف و بی حالی و… مواجه می شوند. لازم به ذکر است که این مرحله در خوشبینانه ترین حالت حدود چهار ساعت و در بدبینانه ترین حالت چند روز به طول می انجامد.

مرحله پس اثر

این مرحله را تحت عنوان Posdrome نیز نامگذاری می کنند. افراد مبتلا به اورای میگرن حدود یک روز پس از اتمام مرحله حمله با مرحله پس اثر دست و پنجه نرم می کنند. در این مرحله فرد احساس تخلیه شدن یا شسته شدن کرده و با علائمی همچون گرسنگی شدید، خستگی شدید، احساس غیر عادی شاد بودن و سرحال بودن، احساس درد در عضلات، احساس ضعف و… رو به رو می شود.

درمان

برای میگرن همراه با اورا، درست مانند میگرن به تنهایی، درمان با هدف تسکین درد میگرن انجام می شود.

داروهایی برای تسکین درد میگرن همراه با اورا

داروهایی که برای تسکین درد میگرنی استفاده می‌شوند، زمانی بهترین کار را دارند که در اولین نشانه‌های میگرن در آینده مصرف شوند درست به محض شروع علائم و نشانه‌های هاله میگرنی. بسته به شدت درد میگرن، انواع داروهایی که می توان برای درمان آن استفاده کرد عبارت‌اند از:

این مسکن‌های بدون نسخه یا تجویزی شامل آسپرین یا ایبوپروفن هستند. اگر این دارو ها مکررا مصرف شوند، می‌توانند عوارضی مانند سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو و زخم و خونریزی در دستگاه گوارش به همراه داشته باشند.

داروهای تسکین میگرن که کافئین، آسپرین و استامینوفن را ترکیب می‌کنند ممکن است مفید باشند، اما معمولاً فقط در برابر درد خفیف میگرن کاربردی هستند.

تریپتان ها داروهای تجویزی مانند سوماتریپتان و ریزاتریپتان برای درمان میگرن استفاده می‌شوند، زیرا مسیرهای درد را در مغز مسدود می‌کنند. مصرف آنها به صورت قرص، واکسن یا اسپری بینی می تواند بسیاری از علائم میگرن را تسکین دهد. آنها ممکن است برای کسانی که در معرض خطر سکته مغزی یا حمله قلبی هستند، ایمن نباشند.

این دارو به دو شکل اسپری بینی یا تزریقی موجود است، زمانی که 24 ساعت از شروع میگرن گذشته باشد و شما همچنان علائم میگرن را داشته باشید، این دارو مصرف خواهد شد. از عوارض جانبی مصرف این دارو می توان به اینکه ممکن است استفراغ و حالت تهوع مرتبط با میگرن شما بدتر شود اشاره کرد.

Lasmiditan یک قرص خوراکی جدید است که برای درمان درد میگرن با یا بدون اورا نیز تایید شده است. لاسمیدیتان اثر آرام بخشی دارد و ممکن است باعث سرگیجه در شما شود، به همین دلیل افرادی که آن را مصرف می کنند باید تا حداقل هشت ساعت رانندگی نکنند.

Ubrogepant (Ubrelvy) و rimegepant (Nurtec ODT) آنتاگونیست های خوراکی CGRP هستند که برای درمان میگرن حاد با یا بدون اورا در بزرگسالان تاثیر گذار بوده و تأیید شده اند. در کارآزمایی‌های دارویی، داروهای این دسته در تسکین درد و سایر علائم میگرن مانند حالت تهوع و حساسیت به نور و صدا دو ساعت پس از مصرف مؤثرتر بودند.

عوارض جانبی شایع استفاده از این دارو ها عبارت‌اند از خشکی دهان، حالت تهوع و خواب آلودگی بیش از حد.

برای افرادی که نمی توانند سایر داروهای میگرن را مصرف کنند، داروهای مخدر ممکن است کمک کننده باشد. از آنجایی که آنها می توانند بسیار اعتیادآور باشند، معمولاً فقط در صورتی استفاده می شوند که هیچ درمان دیگری مؤثر نباشد.

داروهای ضد تهوع اگر میگرن همراه با اورا همراه با حالت تهوع و استفراغ باشد، می‌توانند کمک کنند. داروهای ضد تهوع عبارتند از کلرپرومازین، متوکلوپرامید (Reglan) یا پروکلروپرازین (Compro). معمولاً این داروهارا همراه با داروهای مسکن مصرف می‌کنند.

مصرف برخی از این داروها در دوران بارداری مضر است. اگر باردار هستید یا در تلاش برای باردار شدن هستید، از هیچ یک از این داروها بدون مشورت با پزشک خود استفاده نکنید.

داروهایی برای پیشگیری

داروها می توانند به پیشگیری از میگرن های مکرر، با یا بدون اورا کمک کنند. اگر سردردهای مکرر، طولانی مدت یا شدید دارید که به خوبی به درمان پاسخ نمی دهند، پزشک ممکن است داروهایی را برای پیشگیری توصیه کند.

هدف از استفاده داروهای پیشگیری، کاهش تعداد دفعات سردرد میگرنی با یا بدون اورا، شدت حملات و مدت زمان آنهاست. گزینه های دارویی پیشگیری عبارت‌اند از:

اینها شامل مسدودکننده های بتا مانند پروپرانولول، متوپرولول و تارتارات  است.

 یک داروی ضد افسردگی (آمی تریپتیلین) می تواند از میگرن جلوگیری کند. به دلیل عوارض جانبی آمی تریپتیلین، مانند خواب آلودگی، ممکن است به جای آن داروهای ضد افسردگی دیگری تجویز شود.

والپروات و توپیرامات ممکن است در صورت داشتن میگرن خیلی کمک کننده نباشند، اما می توانند عوارض جانبی مانند سرگیجه، تغییرات وزن، حالت تهوع و موارد دیگر را ایجاد کنند. این داروها برای زنان باردار یا زنانی که قصد بارداری دارند توصیه نمی شود.

تزریق بوتاکس تقریباً هر 12 هفته یک بار به پیشگیری از میگرن در برخی از بزرگسالان کمک می کند.

آنتی بادی های مونوکلونال داروهای جدیدتری هستند که توسط سازمان غذا و دارو برای درمان میگرن تایید شده اند. آنها به صورت ماهانه یا سه ماهه به صورت تزریقی تجویز می شوند. شایع ترین عارضه جانبی مصرف این دارو ها  واکنش در محل تزریق آن ها است.

مصرف برخی از این داروها در یک سری شرایط توصیه نمی‌شود، شرایطی مانند دوران بارداری. قبل از مصرف هرگونه دارویی با پزشک خود مشورت کنید و او بپرسید و ترجیحا اگر باردار هستید و یا در تلاش برای باردار شدن هستید، از مصرف این دسته دارو ها اجتناب کنید.  

مدیریت استرس و سبک زندگی

وقتی علائم میگرن همراه با هاله شروع شد، سعی کنید به یک اتاق ساکت و تاریک بروید و چشمان خود را ببندید و سعی کنید استراحت کنید یا بخوابید. یک پارچه خنک یا یک کیسه یخ پیچیده شده در حوله یا پارچه را روی پیشانی خود قرار دهید.

سایر اقداماتی که ممکن است میگرن همراه با درد اورا را تسکین دهد عبارتند از:

تکنیک های آرامش بخش. بیوفیدبک و سایر اشکال تمرین آرامش‌بخشی راه‌هایی را برای مقابله با موقعیت‌های استرس‌زا به شما آموزش می‌دهند که ممکن است به کاهش تعداد میگرن‌های شما کمک کند.

یک روال خواب و خوردن ایجاد کنید. زیاد یا کم نخوابید. برای خواب و بیداری روزانه خود یک برنامه ثابت تنظیم کنید و به آن وفادار باشید و آن را دنبال کنید. سعی کنید هر روز وعده های غذایی را در ساعت مشخصی بخورید.

به مقدار زیاد مایعات بنوشید. هیدراته ماندن، به ویژه با آب، ممکن است کمک کند. آزمایش‌های جدیدی وجود دارد که ابزاری برای پیشگیری، تشخیص، درمان یا مدیریت این بیماری است.

آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

اگر اختلالات بینایی یا حسی موقتی دارید، به پزشک خانواده خود مراجعه کنید. در برخی موارد، ممکن است به پزشک متخصص در اختلالات سیستم عصبی (متخصص مغز و اعصاب) ارجاع داده شوید.

در ادامه اطلاعاتی را در اختیار شما قرار داده‌ایم که به شما کمک می کند، برای قرار ملاقات خود با پزشک آماده شوید.

آنچه شما می توانید انجام دهید

علائم خود را پیگیری کنید. با نوشتن شرحی از هر حادثه از اختلالات بینایی یا احساسات غیرمعمول، از جمله زمان وقوع، مدت زمانی که طول کشیده و چه چیزی باعث آنها شده است، در اصل یک دفتر خاطرات سردرد داشته باشید. دفتر خاطرات سردرد می تواند به پزشک کمک کند تا وضعیت شما را تشخیص دهد و پیشرفت شما را در بین ویزیت ها پیگیری کند.

اطلاعات شخصی کلیدی، از جمله استرس های عمده یا تغییرات اخیر زندگی را یادداشت کنید.

برخی سوالاتی که ذهنتان را درگیر کرده است را برای پرسیدن از دکتر یادداشت کنید.

برای میگرن همراه با اورا، برخی از سوالاتی که باید از پزشک بپرسید عبارت‌اند از:

  • علت احتمالی علائم من چیست؟
  • در صورت وجود، به چه آزمایشاتی نیاز دارم؟
  • آیا این علائم و وضعیت من دائمی است یا موقتی؟
  • چه درمان هایی در دسترس هستند؟ کدام را پیشنهاد می کنید؟
  • آیا محدودیت های غذایی دارم که باید رعایت کنم؟

از پرسیدن سوالات دیگری که دارید دریغ نکنید.

از پزشک خود چه انتظاری دارید

پزشک شما احتمالاً تعدادی سؤال از شما می پرسد، از جمله:

  • از چه زمانی علائم شروع شد؟
  • چه نوع علائم بصری یا سایر احساسات دارید؟
  • آن ها چقدر ادامه دار هستند؟
  • آیا به دنبال آنها سردرد ایجاد می شود؟
  • اگر سردرد دارید، چند بار دچار سردرد می شوید و چقدر طول می کشد؟
  • علائم شما چقدر شدید است؟
  • به نظرتان چه چیزی وجود دارد که می‌تواند در بهبود علائم شما نقش داشته باشد؟
  • به نظرتان چه چیزی وجود دارد که ممکن است علائم شما را بدتر کند؟
دکتر نوشین یمانی

دکتر نوشین یمانی در سال 1395 بورد تخصصی نورولوژی را از دانشگاه علوم پزشکی تهران دریافت کردند. ایشان دوره فلوشیپ سردرد را در مرکز سردرد دانمارک که جزو معتبرترین مراکز سردرد دنیا است نزد پرفسور جس السن (Professor Jes Olesen) ملقب به پدر سردرد دنیا با موفقیت گذراندند و همچنین دوره بین المللی دوساله مستر سردرد را در دانشگاه کپنهاگ دانمارک درسالهای 2018-2020 گذراندند و علیرغم پیشنهاد کار و اقامت به ایشان در کشور دانمارک بعنوان اولین پزشک ایرانی دارای مدرک فلوشیپ سردرد جهت خدمت به هم میهنان خود به ایران بازگشتند و به عضویت هیئت علمی دانشگاه درامدند.

برچسب ها:

آخرین دیدگاه‌ها

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

4 دیدگاه ها
  1. مطلب کامل و عالی بود

    پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار − 3 =

تماس سریع